Helpoort

De Helpoort was een van de vier hoofdpoorten van de Middeleeuwse Nederlandse vestingstad Venlo. De poort heeft deze naam te danken aan de destijds ten noorden van de stad stromende Helbeek, die even ten noordoosten van de stad zijn oorsprong had in de Rijnbeek.

De poort werd als onderdeel van de Vestingwerken van Venlo rond 1345 gebouwd, en bevond zich aan de noordzijde van de stad, ongeveer waar tegenwoordig het Nolensplein ligt. Gelijk ten oosten van deze poort bevond zich de Schijftoren en diende aanvankelijk ter bescherming van de poort. De poort was bereikbaar via een valbrug over de Helbeek. Deze stroomde aan de buitenzijde van de noordwal in de Maas.

Aan deze Helbeek lag in die tijd, bezijdens Fort Ginkel, een groep moestuinen, die de naam De Hel had. Hel is waarschijnlijk uit het Kleverlands dialect, waarbij het hard of snel betekent. In het Tegels dialect heeft dit nog steeds die omschrijving. Waarschijnlijk heeft het in dit verband te maken met de grondsoort die ter plaatse lag. Het refereert dus vermoedelijk aan de harde grond.

Kaart van Braun en Hogenberg uit 1581. Aan de bovenzijde is de Helpoort duidelijk zichtbaar.

In de 18e eeuw schijnt de poort een andere naam te hebben gekregen, namelijk Geldersepoort. Dit omdat de poort aan de weg naar Geldern lag. Rond diezelfde tijd veranderde de bestemming van het poortgebouw. Waar eerst de poortcommandant zijn kwartier had in het poortgebouw, werd het in die eeuw in gebruik genomen als gevangenis. Ten tijde van de Franse tijd veranderde de bestemming nogmaals: vanaf 1798 deed het gebouw dienst als kruitmagazijn.

Tegenwoordig herinnert nog slechts de straat Geldersepoort aan de Middeleeuwse poort. Ook de Helpoort en de Helbeek zijn er niet meer, maar aan de noordzijde van de binnenstad is wel de straat Helbeek naar de beek vernoemd.

 

(Bronnen: Frans Hermans: Historische stedenatlas van Nederland deel 6: Venlo, Gemeentearchief Venlo)

Citeer dit artikel als: admin (2011) Helpoort. Citadel Venlo. http://www.citadelvenlo.org/vestingwerken/poorten-en-poternes/helpoort.htm

Gerelateerde berichten

  • TegelpoortTegelpoort De Tegelpoort was een van de vier hoofdpoorten in de vestingwerken van Venlo.De naam is te herleiden uit het gegeven dat de poort toegang gaf vanaf de weg naar Tegelen, en lag aan de […] Posted in poorten en poternes
  • MaaspoortMaaspoort De Maaspoort was een van de vier hoofdpoorten van de vestingwerken van Venlo.Zoals alle originele onderdelen van de vestingwerken is ook deze poort tussen 1340 en 1345 gebouwd. Zoals […] Posted in poorten en poternes
  • KeulsepoortKeulsepoort De Keulsepoort of Laarpoort was een van de vier hoofdpoorten van de Middeleeuwse vestingstad Venlo.De poort maakte onderdeel uit van de versterkingen aan de zuidoostzijde van de stad […] Posted in poorten en poternes
  • RoermondsepoortRoermondsepoort De Roermondsepoort was een van de vier hoofdpoorten in de vestingwerken van Venlo. De poort refereert aan de weg naar Roermond, die aan het begin van de 18e eeuw werd aangelegd.Tot […] Posted in poorten en poternes
  • RoermondsetorenRoermondsetoren De Roermondsetoren was een van de vijfentwintig verdedigingstorens in de vestingwerken van Venlo.Tussen 1340 en 1345 werden de vestingwerken in gebruik genomen. Aanvankelijk was de […] Posted in torens
  • SchillentorenSchillentoren De Schillentoren was een van de vijfentwintig verdedigingstorens in de vestingwerken van Venlo.Tussen 1340 en 1345 werd de toren, net als de complete vestingwerken, in gebruik genomen. […] Posted in torens
  • Lang(k)wames Lang(k)wames De Langkwames of Langwames was een van de vijfentwintig verdedigingstorens in de vestingwerken van Venlo.Tussen 1340 en 1345 werd de toren, net als de complete vestingwerken, in gebruik […] Posted in torens
  • Nieuwe PoortNieuwe Poort De Nieuwe Poort was een poterne in de westelijke stadsmuur, in de directe nabijheid van de Heitgenstoren in het kwartier Klein Italië. De poort gaf toegang tot de lager gelegen werf, waar […] Posted in poorten en poternes
  • KeelgatKeelgat Het Keelgat was een opening in de Venlose Vestingwerken.Het ging hierbij om een zogeheten poterne. Op de lage loswal, destijds 't Bat geheten, lag ter versterking van de Maaswal een […] Posted in poorten en poternes
  • KerkepäörtjeKerkepäörtje Het Kerkepäörtje (Nederlands: Kerkpoortje) was een poterne in de vestingwerken van Venlo.Deze poterne was een doorgang in de stadsmuur nabij de Martinuskerk. Aangezien dit gedeelte in de […] Posted in poorten en poternes

Comments are closed here.