Passiespelen Tegelen

De Passiespelen Tegelen zijn een grootschalig cultureel en religieus toneelstuk, dat om de vijf jaar in openluchttheater De Doolhof in Tegelen wordt opgevoerd.

In rooms-katholieke streken wordt rond Pasen vaak een passiespel opgevoerd. Dit is een soort toneelvoorstelling over het lijden van Jezus Christus voor en tijdens de kruisiging. Meestal zijn de spelers plaatselijke amateurs die vaak jarenlang met hun hele gezin meedoen. In Nederland worden de passiespelen om de vijf jaar in Tegelen opgevoerd.

Het passiespel (algemeen)

Het passiespel is van oorsprong een uit de middeleeuwen stammend mysteriespel. Deze spelen waren een in de volkstaal gespeelde populaire vorm van de kerkelijke vieringen rond Goede Vrijdag en Pasen. Het gebruik duurde voort tot in de 16e eeuw. In de 17e eeuw leefde de traditie weer op, eerst in het Duitse Oberammergau en later in andere Europese landen als Oostenrijk, Frankrijk, België. In Nederland zijn de passiespelen in vergelijking met de omringende landen laat begonnen: vanaf 1931 worden in Tegelen de passiespelen opgevoerd.

Passiespelen Tegelen

In 1926 vond de oprichtingsvergadering van de Tegelse Openluchtspelen plaats in café/herberg Den Gouden Berg. Tussen 1927 en 1930 werden achtereenvolgens opgevoerd:

  • 1927 – Sint Franciscusspel van pater Justinus Janssen
  • 1928 – Eva’s Droom van Felix Rutten, auteur uit Sittard
  • 1929 – Grote Schouwtoneel der Wereld van Pedro Calderon de la Barca
  • 1930 – Youssouf van Felix Rutten

Sinds 1931 worden in het Openluchttheater De Doolhof in Tegelen de passiespelen opgevoerd. Het was de bedoeling dat de spelen om de vijf jaar werden opgevoerd, maar door diverse omstandigheden lukt dat vaak niet. Pas vanaf 1975 worden de passiespelen consequent om de vijf jaar uitgevoerd. Het meest recente speelseizoen was 2010, toen de 19e reeks voorstellingen werd opgevoerd.

1931-1930-1935

De eerste Tegelse passiespelen worden geschreven door pastoor Anton van Delft uit het Brabantse Sint Anthonis, die al verschillende bijbelse spelen had geschreven. De dag van de première wordt begonnen met een eucharistieviering in De Doolhof, een traditie die nog steeds in ere wordt gehouden. De opvoeringen worden begeleid met gregoriaanse muziek. In 1932 wordt een tweede en in 1935 een derde reeks opvoeringen gebracht met dezelfde tekst en muziek.

1940

Ondanks het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog wordt in 1940 de vierde reeks uitvoeringen gespeeld. De nieuwe tekst werd geschreven door pater Jacques Schreurs. De door Victor Vermin uit Maastricht geschreven muziek werd uitgevoerd door het Tegels orkest Mignon (het latere Tegelse Symfonie Orkest) onder leiding van Jacques Penninx.

1946

Vanwege de Tweede Wereldoorlog vindt de vijfde reeks voorstellingen een jaar later plaats, opnieuw met de tekst van pater Jacques Schreurs, maar met nieuwe muziek van de in Baexem geboren en in Amsterdam werkzame componist Hubert Cuypers, wederom gespeeld door het Tegels orkest Mignon onder leiding van Jacques Penninx. Een van de voorstellingen wordt bezocht door koningin Wilhelmina en in totaal trokken de passiespelen dit jaar 115.000 bezoekers.

1950-1955-1960

De zesde reeks opvoeringen, met dezelfde tekst en muziek, wordt muzikaal begeleid door het Maastrichts Stedelijk Orkest, de voorloper van het Limburgs Symfonie Orkest, met zang van het Tegels knapenkoor. De regie wordt verzorgd door André Thijssen. Onder de 150.000 bezoekers waren koningen uit de Britse kolonie Goudkust. De uitvoeringen van 1955 (7e reeks) hebben dezelfde tekst en muziek als de passiespelen van 1950 en trekken 160.000 toeschouwers, het grootste bezoekersaantal in de geschiedenis van de Tegelse passiespelen. Ook de 8e reeks van 1960 heeft dezelfde tekst en muziek en trekt 155.000 toeschouwers. Vanwege het slechte weer tijdens deze editie wordt besloten voor de volgende spelen een overkapping voor het openluchttheater te bouwen.

1967

Het blijkt niet mogelijk de overkapping voor de ongeveer 4.500 zitplaatsen op tijd af te krijgen en de 9e passiespelen worden daarom twee jaar later in 1967 gehouden. De sinds 1940 gebruikte tekst van pater Jacques Schreurs is licht aangepast. Regisseur André Thijssen wordt geassisteerd door Gabriël Beckers. De dalende belangstelling voor het katholicisme in de jaren 60 zorgen voor een onverwachte tegenvaller voor de organisatie: de passiespelen trekken slechts 60.000 bezoekers. Samen met de hoge kosten van de overkapping brengt dit de Stichting Passiespelen in financiële moeilijkheden.

1971-1973

Na aanvankelijke twijfels of de passiespelen nog wel zinvol zijn, wordt om de passiespelen voor Tegelen te bewaren toch besloten een bescheiden reeks opvoeringen onder regie van Gabriël Beckers uit te brengen. De tekst van pater Schreurs werd gewijzigd en aanmerkelijk ingekort. De 10e reeks passiepelen in 1971 trekt 15.000 bezoekers. Twee jaar later in 1973 wordt onder regie van Hubert Thissen de 11e reeks voorstellingen uitgevoerd, waarbij het bezoekersaantal voor het eerst sinds 1960 weer stijgt.

1975-1980-1985-1990-1995

De 12e reeks van 15 opvoeringen onder regie van Har Huys, met door pater Schreurs zelf moderniseerde tekst. In datzelfde jaar overlijdt hij. De passiespelen van 1975 trekken 28.000 bezoekers. De 13e reeks van 15 opvoeringen in 1980, wederom onder regie van Har Huys, die enkele tekstwijzigingen aanbrengt, trekt 42.000 bezoekers.

De passiespelen van 1985 worden geregisseerd door Pierre Driessen, die de herziene tekst van pater Schreurs uit 1975 gebruikt. In deze 14e reeks worden 22 opvoeringen gebracht. Ook de 15e reeks van 1990 wordt geregisseerd door Pierre Driessen. In dit jaar bezoekt koningin Beatrix de Passiespelen. De 16e reeks van 1995 onder regie van Richard Den Dulk trekt 64.000 bezoekers.

2000-2005

De 17e reeks opvoeringen werd geleid door de in Tegelen geboren filmregisseur Ben Verbong, samen met co-regisseurs Marieke van Leeuwen, die de tekst herschreef, en Jacqueline Knoops. Het spel werd ingrijpend gemoderniseerd waardoor de passiespelen vrouwelijker en humaner, maar ook kleurrijker en spectaculairder zijn neergezet. De passiespelen trokken dat jaar ongeveer 60.000 toeschouwers.

In 2005 vond de 18e reeks opvoeringen plaats, met ongeveer 500 spelers en geregisseerd door Pierre Driessen. De toneeltekst werd geschreven door Wiel Kusters. De 22 voorstellingen vonden plaats tussen 22 mei en 11 september 2005 en trokken meer dan 34.000 bezoekers.

2010

De 19e reeks opvoeringen begon met de première op zondag 16 mei 2010 en eindigde op zondag 12 september 2010. Zo’n 46.000 bezoekers bezochten deze editie, 12.000 meer dan in 2005. Regisseur Cees Rullens gebruikte tijdens deze editie wederom de tekst van Wiel Kusters, die op enkele punten was aangepast. Het decor was ontworpen door Cor van Leipsig, de voor deze editie speciaal gecomponeerde muziek was van de hand van Nard Reijnders. Op 16 mei werd de première van de 19e editie bijgewoond door koningin Beatrix. Het stuk kreeg lovende recensies van onder meer Dagblad de Limburger en de website Katholiek Nederland.

Zie ook de officiële website.

Citeer dit artikel als: admin (2012) Passiespelen Tegelen. Citadel Venlo. http://www.citadelvenlo.org/uncategorized/passiespelen-tegelen.htm

Gerelateerde berichten

  • VinckenhofVinckenhof De Vinckenhof was een kasteelboerderij met binnenplaats in de oostelijke bantuin van Venlo.  De herkomst van de naam moet gezocht worden in het vermoeden, dat hier door […] Posted in Gebouwen in Venlo-Oost
  • Geschiedenis van BelfeldGeschiedenis van Belfeld De geschiedenis van Belfeld is al behoorlijk oud.  Het dorp is echter pas sinds een paar eeuwen permanent bewoond.Algemene geschiedenisOudheid en Romeinse tijdArcheologische vondsten […] Posted in Historische gebeurtenissen
  • MeelderbroekMeelderbroek Het Meelderbroek is een buurtschap in zowel Belfeld als Beesel. Etymologie Mogelijk is de naam afkomstig van de aanwezigheid van een valkensoort, smelleken of meerle genaamd. Een andere […] Posted in Historische plaatsen
  • Vlag van Blerick De vlag van Blerick bestaat uit twee horizontale vlakken, waarvan het bovenste vlak geel van kleur is en het onderste vlak blauw. Aan de buitenzijde, dus aan de overzijde van de […] Posted in vlaggen en wapens
  • Abdij UlingsheideAbdij Ulingsheide Abdij Ulingheide is een voormalig kloostercomplex van de Trappisten met de naam: Onze Lieve Vrouwe Onbevlekt Ontvangen in de Tegelse grensstreek met […] Posted in Gebouwen in Tegelen
  • HeiligershofHeiligershof De Heiligershof is een boerderij in Velden in de wijk Hasselt en is enkele eeuwen oud. Rond 1700 wordt in de buurtschap een schuur met verdieping gebouwd, waar de boeren bij hoog […] Posted in Gebouwen in Velden
  • LombardstraatjeLombardstraatje De Lombardstraat is een doodlopend straatje in het binnenstadskwadrant Kloosterkwartier. De naam verwijst, net als de Lomstraat, naar de Lombarden, een volk dat afkomstig is uit […] Posted in straten van venlo, Geschiedenis van Venlo
  • Jan VerzijlJan Verzijl Jan Verzijl (Venlo, 25 maart 1897 – Maastricht, 7 april 1967) was historicus, genealoog en heraldicus.Hij was aanvankelijk kunsthandelaar, maar kon zich vanaf 1930 helemaal aan zijn werk […] Posted in bekende venlonaren
  • PeetersmolenPeetersmolen De Peetersmolen is een verdwenen windmolen in Venlo. Het was een zogenaamde bovenkruier met buitenkruiwerk. De molen is gebouwd in 1802 en werd gebruikt als korenmolen. In eerste […] Posted in Gebouwen in Venlo
  • Ger KoopmansGer Koopmans Gerardus Peter Jan (Ger) Koopmans (Velden, Limburg, 14 augustus 1962) is een Nederlands politicus. Van 23 mei 2002 tot 20 september 2012 was hij lid van de Tweede Kamerfractie van het […] Posted in bekende venlonaren

Geef een reactie