Citadel van ‘s-Hertogenbosch

De Citadel in ‘s-Hertogenbosch is een voormalig fort gelegen aan de Citadellaan, op loopafstand van de binnenstad. Dit fort werd aangelegd tussen 1637 en 1645.

 

Citadel van ‘s-Hertogenbosch. Er is goed te zien, dat er een punt is geamputeerd.

 

Op de plaats waar de Citadel werd aangelegd, stonden in de 14e en 15e eeuw huizen, evenals de Orthen Poortdie op het bastion Orthenpoortstond. Hiervan zijn in 1983resten gevonden bij archeologisch onderzoek. Deze poort stamt uit de periode tussen 1315 en 1350. Door de bouw van deze poort was de Brusselse Poortoverbodig geworden. De Brusselse poort was in het centrum, ter hoogte wat nu de Geertruikerkhof is. De contouren van deze poort is in het plaveisel aangebracht.

 

De citadel was een fort met daarbij vijf punten in het bastion. De aanleg van het fort werd kort na de inname van de stad in 1629 gestart. Het fort kreeg de naam Fort Willem Maria, namen van twee van de kinderen van prins Frederik Hendrik van Oranje, die de stad had veroverd op de Spanjaarden.

 

Om het fort een vrij schootsveld te geven werd de wijk Ortheneindgesloopt, samen met de St.-Petrus en Pauluskerk. Het gebied waarvan de bebouwing tegen de vlakte ging, besloeg ongeveer 4 ha. Ook de noordelijke toegangsweg naar de stad ging voortaan via de Citadel lopen langs de noordelijke en de zuidelijke poort van het bouwwerk.

 

Het schootsveld wat hierdoor ontstond, ging De Plein heten. Deze naam is heden ten dage nog steeds terug te vinden in de Zusters van Carolus Borromeus, ofwel Zusters van De Plein. Dit gebied kon de gemeente pas weer opnieuw bebouwen, na de vestingwet in 1874.

 

Gracht en wal rond de Citadel, met de gebouwen daarachter.

 

Functies

Het fort had na de voltooiing twee functies. Het moest de stad verdedigen tegen eventuele aanvallen van de Spanjaarden, maar tegelijkertijd moest het ook de Bossche inwoners in de gaten houden. Het Staatse bewind was bang dat de inwoners van het katholieke ‘s-Hertogenbosch trouw bleven aan de Spaanse koning. Gedurende de Tachtigjarige Oorlog had legeraanvoerder Alvahet gezag over de Nederlanden. In de periode dat de Citadel werd gebouwd, was het gezag van de Spaanse koning in het Noorden van het land al aan het terugdringen, maar in het Zuiden van het land had de koning nog veel gezag.

 

Noordoostelijk bastion van boven gezien

Rond 1789 werd aan het fort een kazernefunctie gegeven. Midden op het terrein werd een kazernegebouw gebouwd, welke in 1848 werd uitgebreid met vier vleugels. Dit gebouw met de daarbij behorende vleugels waren bedoeld voor de manschappen. In de militaire periode vervulde de kazerne ook de functie van tribunaal en militaire gevangenis. In de Franse Periode zijn hier ook mensen geëxecuteerd. In deze periode kreeg de Citadel ook de naam papenbril. Deze naam heeft het bouwwerk te danken aan het gegeven, dat het toezicht moet houden op de katholieke Bosschenaren.

 

Sloop en huidige functie

Tussen 1823 en 1825 is de Zuid-Willemsvaart gegraven. De scheepvaart had veel last van de uitstekende punt die in de Zuid-Willemsvaart stak. Deze punt is in 1880 van de Citadel gesloopt. De vier militaire gebouwen zijn in 1984 gesloopt, toen de Citadel grondig werd gerenoveerd. De militaire functie had het immers al in de jaren 60 verloren. Het carrévormige gebouw, waar de vleugels aan werden gebouwd, is eveneens gesloopt, maar na aanleg van de kelders gereconstrueerd. Het doet nu dienst als Rijksarchief; het Brabants Historisch Informatie Centrum is hier gevestigd. De Citadel is eigendom van de Staat (Rijksgebouwendienst).

 

(Bron:Wikipedia)

Citeer dit artikel als: admin (2011) Citadel van ‘s-Hertogenbosch. Citadel Venlo. http://www.citadelvenlo.org/uncategorized/citadel-van-s-hertogenbosch.htm

Gerelateerde berichten

  • Citadel van HoeiCitadel van Hoei De citadel van Hoei is een fort uit het begin van de 19e eeuw op een heuvel langs deMaas in de Luikse stad Hoei in België. Het fort werd ten tijde van het Verenigd Koninkrijk der […] Posted in Uncategorized
  • Citadel van CorteCitadel van Corte De citadel van Corte is een citadel uit de 18e eeuw gebouwd rond een kasteel uit de 15e eeuw in het plaatsje Corte op het Franse eiland Corsica. Sinds 1984 is er een museum in gevestigd en […] Posted in Uncategorized
  • Citadel van NamenCitadel van Namen De Citadel van Namen, ligt op een 100 meter hoge heuvel boven de Waalse stad Namen. Het ligt op een strategische plaats op de plek waar de rivier de Samber uitmondt in de Maas. Het is één […] Posted in Uncategorized
  • Citadel van MainzCitadel van Mainz De Mainzer Zitadelle (Citadel van Mainz) ligt aan de rand van de oude binnenstad, in de directe nabijheid van het station Römisches Theater.  het fort is gebouwd in 1660 als een belangrijk […] Posted in Uncategorized
  • Citadel van GentCitadel van Gent De Citadel van Gent was een citadel in de Belgische stad Gent, gelegen op de plaats van het huidige Citadelpark. Ze werd gebouwd tussen 1819 en 1831 op de plaats van het vroegere […] Posted in Uncategorized
  • Citadel van Boeda(pest)Citadel van Boeda(pest)  De Citadel van Boeda is een vesting op de Gellértberg in Boedapest (District XI) die vrijwel het gehele bergplateau inneemt. De citadel staat aan de andere kant van de berg waar […] Posted in Uncategorized
  • Citadel van SaladinCitadel van Saladin De citadel van Saladin (Salah al-Din) is een van de weinige behouden permanente monumenten van de stad Caïro en tegelijkertijd een van de meest markante monumenten van de stad. Het is […] Posted in Uncategorized
  • Citadel BelfortCitadel Belfort De huidige citadel Belfort is een fortificatie waarvan de bouw is aangevangen door Vauban en afgebouwd na 1687. Vanwege de ontwikkeling van de artillerie in de 18e eeuw is een deel van de […] Posted in Uncategorized
  • Joodse begraafplaatsenJoodse begraafplaatsen Venlo kent een tweetal Joodse begraafplaatsen:De oude Joodse begraafplaats aan de Broekhofstraat De nieuwe Joodse begraafplaats aan de Ganzenstraat Oude Joodse […] Posted in Gebouwen in Venlo-Zuid
  • Citadel van BitcheCitadel van Bitche De Citadel van Bitche is een fortbij de stad Bitche in het Franse departement Lorraine (Duits: Lothringen). Het werd in 1979 tot historisch monument verklaard.  Het fort […] Posted in Uncategorized

Comments are closed here.