Chirurgijnsgilde Sint Cosmas Damianus

Surgeon01Het Chirurgijnsgilde Sint Cosmas Damianus is een voormalig gilde in Venlo. Het was een gilde van heelmeesters, dat in Venlo actief is geweest.

In 1575 werd de Universiteit van Leiden opgericht, waarna in de Nederlanden voor het eerst de mogelijkheid was om een opleiding tot medicus te volgen. Daarvoor volgden de medici een opleiding in Italiaanse steden als Padua en Bologna. Pas vanaf het einde van de achttiende eeuw kon men praktische geneeskunde studeren, voordien was het onderricht beperkt tot de theorie en inwendige geneeskunde. De chirurgijns leerden onder andere de kunst van het aderlaten en het aanleggen van verbanden. Pas na toestemming van stadsbestuur en gilde mochten zij operaties verrichten.

Op 20 november 1671 meldden de chirurgijnen Hans Henrick Meijer, Nicolaes Breughell, Antoine Molanus en Matthijs Kluckers in een brief aan het stadsbestuur dat zij waren toegetreden tot het Constenaersgilde (kunstenaarsgilde). Er was nog geen chirurgijnsgilde waartoe zij konden toetreden, en het Constenaersgilde was klein waardoor de nieuwe leden hun stem konden laten horen. Op 17 oktober 1672 werden zij geaccepteerd door het gilde.

Door wantoestanden binnen het Constenaersgilde en door herhaaldelijk aandringen van de chirurgijns besloot de magistraat in 1709 om een apart chirurgijnsgilde op te richten, met als patroonheiligen Sint Cosmas en Sint Damianus. De geneesheren, die voorheen lid waren van het Constenaersgilde, werden automatisch lid van het nieuwe Chirurgijnsgilde. In de statuten van dit gilde werd bepaald dat de chirurgijns geen medicijnen mochten voorschrijven, wat in die tijd een normale scheiding van rechten was. Een chirurgijn was immers geen doctor, en ook in Venlo werd deze scheiding strikt nageleefd.

Het gilde werd bestuurd door twee gildemeesters, die elk jaar door de gildebroeders werden gekozen op de naamdag van Cosmas en Damianus, te weten 27 september. Ook werden op deze dag eventuele geschillen binnen het gilde geslecht, en werd ter afsluiting een maaltijd genuttigd.

Naast chirurgijns waren ook kappers (barbiers) lid van het chirurgijnsgilde, aangezien zij – net als de chirurgijns – het mes hanteerden. Immers, alleen leden van het chirurgijnsgilde waren hiertoe geoorloofd. De verschillen tussen beide beroepen was in het verleden niet zo groot, en daarom waren dus ook barbiers lid van dit gilde.

(Bron: Buun 2004)

Citeer dit artikel als: Keijsers Peter (2015) Chirurgijnsgilde Sint Cosmas Damianus. Citadel Venlo. http://www.citadelvenlo.org/geschiedenis/chirurgijnsgilde-sint-cosmas-damianus.htm

Gerelateerde berichten

  • Citadel van GentCitadel van Gent De Citadel van Gent was een citadel in de Belgische stad Gent, gelegen op de plaats van het huidige Citadelpark. Ze werd gebouwd tussen 1819 en 1831 op de plaats van het vroegere […] Posted in Uncategorized
  • Bastion PrinsenhofBastion Prinsenhof Bastion Prinsenhof, ook wel Piottebastion genoemd, was een van de vele 17e-eeuwse en 18e-eeuwse vestingwerken rond Venlo.Het was een relatief klein bastion dat zich bevond aan de […] Posted in forten en bastions
  • KaweiKawei De Kawei is een verdwenen boerderij in de Blerickse buurtschap Zaarderheiken. In de 15e eeuw ontstond in het gebied een nederzetting met een zestal boerderijen, waarvan de Kawei er een […] Posted in Gebouwen in Blerick
  • Citadel van AntwerpenCitadel van Antwerpen De citadel van Antwerpen is een voormalige, zogenaamde dwangburcht in het stadsdeel Zuid van Antwerpen. De burcht werd ook wel Zuidkasteel genoemd. citadel Deze dwangburcht kwam […] Posted in Uncategorized
  • SchillentorenSchillentoren De Schillentoren was een van de vijfentwintig verdedigingstorens in de vestingwerken van Venlo.Tussen 1340 en 1345 werd de toren, net als de complete vestingwerken, in gebruik genomen. […] Posted in torens
  • Brouwerij De LiefdeBrouwerij De Liefde Brouwerij De Liefde was een café en brouwerij aan de Lomstraat.Vanaf 1777 worden vader en zoon Willem Theunissen als eigenaar van de brouwerij genoemd. Peter J.H. van Liebergen kocht […] Posted in Monumenten
  • Bastion Le RoyBastion Le Roy Bastion Le Roy was onderdeel van de versterkte vestingwerken van Venlo.Venlo is door de eeuwen heen veelvuldig het doelwit geweest van belegering en verovering. Aan het eind van de 16e […] Posted in forten en bastions
  • Bastion KeulenBastion Keulen Bastion Keulen was een van de vele 17e-eeuwse en 18e-eeuwse vestingwerken rond Venlo.Het bastion werd, samen met de Keulsepoort, gebouwd aan het einde van de 17e eeuw. In 1740 volgde een […] Posted in forten en bastions
  • Bastion KwaktorenBastion Kwaktoren Bastion Kwaktoren was een van de vele 17e eeuwse en 18e eeuwse vestingwerken rond Venlo. Het bastion werd gebouwd in de 16e of 17e eeuw. Het werd later onderdeel van de Enveloppe […] Posted in forten en bastions
  • Citadel BelfortCitadel Belfort De huidige citadel Belfort is een fortificatie waarvan de bouw is aangevangen door Vauban en afgebouwd na 1687. Vanwege de ontwikkeling van de artillerie in de 18e eeuw is een deel van de […] Posted in Uncategorized

Geef een reactie