Hubertus Goltzius

Anthonis_Mor_-_Portrait_of_Hubert_Goltzius_-_WGA16187Hubert Goltzius (Venlo, 30 oktober 1526 – Brugge, 24 maart 1583) was een 16de-eeuws humanist, numismaat en drukker.

Naam

De vader heette Rutger van Würzburg en de moeder Catharina Goltzius. Rutger en zijn kinderen na hem namen de naam Goltzius aan. Zo schreef hij zich in binnen een familie van Gelderse kunstenaars, afkomstig uit Hinsbeek, die zich Goltzius noemden. Het nemen van de naam van de vrouw was tamelijk verspreid in de Duitse gewesten (waar Gelderland toe behoorde), zeker wanneer de naam van de vrouw een grotere bekendheid had.

Voorgeslacht

Rutger van Würzburg, alias Goltzius vestigde zich in Venlo als bouwmeester en schilder. Zijn schoonvader Hubrecht van Hinsbeeck, alias Goltzius, kwam als eerste naar Venlo en was er schilder, zoals ook zijn zoon Jan I Goltzius. Een zoon van deze was Jan II Goltzius, glasschilder die op zijn beurt twee zonen had, Hendrick Goltzius en Jacobus die bekende graveurs werden.

Levensloop

In 1544 ging Hubertus in de leer in Luik bij de vooruitstrevende meester Lambert Lombard (1505-1566). De liefde voor de oudheid werd hem bij die leermeester aangebracht, nadat zijn Romereis in 1537-38 van hem al een ‘italianisant’ had gemaakt. In Luik leerde hij ook de etstechniek.

Naar Antwerpen

In 1546 trok Goltzius naar Antwerpen en kocht er in april 1550 een huis. Hij was toen al getrouwd met Elisabeth Verhulst, dochter van een Mechelse schilder. Haar zus Margaretha trouwde met Michiel Coecke en haar zus Maaiken met Pieter Coecke van Aelst (genoemde Pieter Coecke had een dochter Maaike uit een eerste huwelijk, die trouwde met Pieter Bruegel de Oude).

Het gezin kreeg vier kinderen: Marcel werd apotheker, Scipio werd tekenaar, Julius werd graveur bij de Officina Plantiniana, en over Aurelius weten we niets. De voornamen van de zonen waren die van Romeinse heersers. Er waren ook drie dochters.

Goltzius werd schilder (het enige met zekerheid van hem bekende werk is ‘het Laatste Oordeel’, voor de gemeenteraadszaal van Venlo). Hij werd ook antiekhandelaar. Dit bracht er hem toe de muntenkabinetten van Antwerpse verzamelaars te bezoeken en zich aan hun collecties te interesseren. Hij kreeg bekendheid toen hij zijn bevindingen over de muntenkunde begon te publiceren.

Drukker /uitgever

Via Abraham Ortelius leerde hij Marcus Laurinus jr. kennen. Laurinus, zelf groot muntenverzamelaar, had het voornemen een boek te schrijven over de geschiedenis van de Oudheid (Griekenland en Rome) met de munten als historische bronnen en illustratiemateriaal. In 1558 kwamen Goltzius en Marcus Laurinus overeen dat ze een reeks van negen boeken zouden uitgeven. Goltzius kwam met zijn gezin in Brugge wonen, maar trok al onmiddellijk voor twee jaar op een door Laurinus gefinancierde reis, tijdens welke hij niet minder dan 978 muntenkabinetten bezocht. Hij kwam met een schat aan gegevens en aan tekeningen in Brugge terug.

Opdat de werken in de beste omstandigheden zouden tot stand komen, richtte Laurinus een drukkerij op, waarvan Goltzius de leiding nam. Van 1563 tot 1566 werden een aantal boeken gedrukt zowel van de auteurs Laurinus – Goltzius als van bevriende humanisten. Zo verschenen o.a. van Jacob Reyvaert, leerling van Jan Geldrius, tussen 1563 en 1565 vier werken, waarvan 1 opgedragen werd aan Marcus Laurinus, nl. Ad leges duodecim tabularum liber singularis (1563). In Goltzius’ werk Iulius Caesar sive Historiae Imperatorum Caesarumque Romanorum (1563) schreef Reyvaert twee Latijnse verzen en Jan Geldrius, schoolmeester in de Latijnse sprake, een epigram ‘ad Romam’.

Er volgde een lange tussenpauze, tijdens welke Goltzius in Duitsland rondreisde. Pas in 1574 zou er nog eens een boek verschijnen. In 1576 sloot de drukkerij voorgoed. Goltzius liet in 1579 bij Plantijn nog een Thesaurus rei antiquariae drukken.

Tweede huwelijk en dood

De echtgenote van Goltzius stierf in 1574. In 1582 hertrouwde hij met zijn huishoudster Maria Vynx, huwelijk dat niet gelukkig was. Nadat hij in Brugge was overleden, werd hij begraven in de Sint-Donaaskathedraal.

Bron: Wikipedia

Citeer dit artikel als: Keijsers Peter (2013) Hubertus Goltzius. Citadel Venlo. http://www.citadelvenlo.org/bekende-venlonaren/hubertus-goltzius.htm

Gerelateerde berichten

  • Baer de WoersBaer de Woers Baer de Woers was een bekend stadsfiguur in Venlo en was de bijnaam van Lambert Francken (Venlo, 14 maart 1843 - idem, 19 juli 1916).Voor de herkomst van zijn bijnaam bestaan twee […] Posted in bekende venlonaren
  • Lambert KeullerLambert Keuller Lambert Josef Eduard Keuller (Venlo, 14 oktober 1813 – aldaar, 2 mei 1864) was een notaris en een amateurhistoricus. Hij is voornamelijk bekend van De geschiedenis en beschrijving van […] Posted in bekende venlonaren
  • Michaël MercatorMichaël Mercator Michaël Mercator (die wellicht, naar sommigen vermoeden, eigenlijk Cremer(s) was geheten, hoewel er in Venlo al een oude familie Mercator bestond) (Venlo, 1491 – idem 1544) was graveur van […] Posted in bekende venlonaren
  • Ruben KogeldansRuben Kogeldans Ruben Kogeldans (Venlo, 4 januari 1967 - Zanderij, 7 juni 1989) was een Surinaams Nederlandse voetballer die bij de SLM-ramp om het leven kwam.Hij speelde in zijn carrière voor VVV-Venlo […] Posted in bekende venlonaren
  • Peter BeekerPeter Beeker Peter Beeker (Venlo, 1973) is een Nederlands zanger en journalist.BiografieNadat hij de School voor Journalistiek had doorlopen, ging Beeker als verslaggever bij de Limburgse omroep L1 […] Posted in bekende venlonaren
  • Erycius PuteanusErycius Puteanus Erycius Puteanus (Venlo, 4 november 1574 - Leuven, 17 september 1646) was een humanist uit Venlo. Hij verlatijnste zijn naam, zijn oorspronkelijke naam was Eric de Put.Na een schooltijd […] Posted in bekende venlonaren
  • Ambt KrieckenbeckAmbt Krieckenbeck Ambt Krieckenbeck is een voormalig en historisch Ambt in de huidige Duitse deelstaat Nederrijn.Kasteel KrieckenbeckDe oude burcht , ook wel Alde Borch of Alt-Krickenbeck geheten, was […] Posted in Historische gebeurtenissen, Ambt Krieckenbeck
  • Baer de WoersBaer de Woers Baer de Woers was een bekend stadsfiguur in Venlo en was de bijnaam van Lambert Francken (Venlo, 14 maart 1843 - idem, 19 juli 1916).Beeldje in brons van de vroegere stadsfiguur Baer […] Posted in bekende venlonaren
  • Harry “Mandje” HeijnenHarry “Mandje” Heijnen Harry Heijnen (Venlo, 17 oktober 1940) is een voormalig Nederlands voetballer. Hij kwam onder meer uit voor VVV en ADO en speelde één interland voor het Nederlands elftal. Hij stond […] Posted in bekende venlonaren
  • Truuj BolwaterTruuj Bolwater Gertruid (Truuj) Bolwater is een historische Venlose figuur die volgens de overlevering door haar heldhaftig optreden een inname van de vesting Venlo voorkwam.VoorgeschiedenisTijdens […] Posted in bekende venlonaren

Geef een reactie