Stadhuis Venlo

Bron: Foto Kino Linders

Stadhuis van Venlo Bron: Foto Kino Linders

Het stadhuis van Venlo is een vrijstaand stadhuis in renaissancestijl. Het ligt aan een plein (de Markt, vroeger ook wel het Cruys geheten), op de kruising van zowel de Steenstraat/Gasthuisstraat als de Peperstraat/Jorisstraat met de Lomstraat/Vleesstraat.

Begintijd

Op de eerste kaarten van Venlo staat een kerkachtig gebouw (woontoren met ridderzaal ?) aangegeven, dat toebehoorde aan ridder Gerart van Bocholt, die het aan de stad heeft verkocht, kort nadat Venlo stadsrechten kreeg 1343. De schepenen van Venlo vergaderden nadat Venlo stadsrechten kreeg namelijk eerst bij de schepenen thuis. Het vermoeden bestaat dat Van Boicholt zijn huis niet wilde verkopen. Het huis naast Van Bocholt werd daarna ingericht als leprozenhuis. Uiterst merkwaardig, omdat het in die tijd bekend was dat het een uiterst besmettelijke ziekte was en zulke huizen dus ver buiten de stadsmuren werd verplaatst. Het vermoeden bestaat dat het gemeentebestuur destijds een boze opzet had om Gerart op deze manier uit zijn huis te verdrijven. Nadat Gerart zijn huis verkocht had, werd het leprozenhuis naar een plek buiten de stadsmuren verplaatst.

Huidige vormgeving

Stadhuis van Venlo Bron: Ansichtkaart eigen collectie

Stadhuis van Venlo Bron: Ansichtkaart eigen collectie

Het “steenen huys” werd overigens voor het eerst vermeld 1374. De adellijke heren die hier rechten hadden waren immers grotendeels door de Hertog van Gelre uitgekocht en verlieten de stad. Het is 250 jaar in gebruik geweest, totdat de welvaart en vrede het toelieten een moderner gebouw te stichten. Met gebruikmaking van bestaande delen werd een statig renaissance gebouw ontworpen door bouwmeester Willem van Bommel uit Emmerik. Het gebouw kwam nu vrij te staan. Het is gebouwd tussen 1597 en 1601 (muurankers aan de voorzijde met 1598). Bij de gevel sluiten twee ongelijke hoektorens aan. De trappen en het bordes zijn een toevoegsel uit 1609. Het baldakijn werd aangebracht in 1735. Op een tekening van Jan de Beijer uit 1741 staat het in volle glorie afgebeeld met pleisterwerk in blokvorm. Op een oude foto uit 1880 bleek deze pleisterlaag één geheel te zijn geworden en was ook restauratie noodzakelijk. Door verschil van inzicht tussen de gemeentearchitect Johannes Kayser en rijksadviseur P.J.H. Cuypers, ontstond een compromis-gebouw. Dit is weer ongedaan gemaakt. Ook de Tweede Wereldoorlog heeft het op wonderbaarlijke wijze nagenoeg ongeschonden overleefd. Het huidige gebouw heeft geen pleisterwerk maar sierlijke baksteen en sierbanden van steen.

Uiterlijke kenmerken

Oorspronkelijk heeft de begane grond van het stadhuis tot markthal gediend. Ook de waag was hierin gehuisvest blijkens een gevelsteen. Er waren rondom ingangen en de zoldering rustte op vier Toscaanse zuilen. Bovenin de voorgevel bevinden zich vier medaillons met afbeeldingen van beroemde Venlonaren. Van links naar rechts zijn dat de klokkengieter Jan van Venlo, de humanist Erycius Puteanus, de penningkundige en etser Hubert Goltzius en de kunstschilder Jan van Cleef. Echter heeft men een fout gemaakt bij het maken van deze medaillons. Hubert Goltzius is verwisseld met zijn neef Hendrick en zodoende heeft men een verkeerde medaillon geplaatst. Een onderzoek uit de jaren ’80 heeft uitgewezen dat er geen afbeeldingen bestaan van Jan van Cleef als volwassene. De Roermondse maker van de medaillons heeft op het stadhuis dus, naast een verkeerd medaillon van Goltzius, een ‘fantasiebeeld’ van Van Cleef geplaatst.

Zeer opvallend zijn verder de wapenschilden van de stad Venlo, Gelderland en de Verenigde Nederlanden. De glas-in-lood ramen zijn voorzien van familiewapens van vroegere stadsbestuurders. Het interieur bevat een groot aantal kunstschatten, zoals de beroemde Adam en Eva-klok uit 1716 en het prachtige goudleren behang uit 1734 in de kamer van Burgemeester en Wethouders. In het stadhuis bevindt zich ook de raadszaal. Voor de rest heeft het gebouw een representatieve functie.

Moderne aanpassingen

Tussen 2007 en 2009 heeft het stadhuis weer een grondige renovatie ondergaan. Er is onder andere een lift in het stadhuis gebouwd om de veiligheid en toegankelijkheid van het stadhuis te bevorderen. Daarnaast werd de centrale verwarming en het luchtverversingssysteem vervangen. Ook werd de raadszaal onder handen genomen. Door de gemeentelijke herindeling waar Tegelen en Belfeld bij Venlo zijn gevoegd, is de raadszaal te klein geworden. Tijdens de verbouwing was het niet mogelijk om op het stadhuis huwelijken te voltrekken.

Tijdens deze aanpassingen wrrd tevens archeologisch onderzoek verricht, waarbij werd vastgesteld dat de fundamenten en kelders stammen uit 1300. In deze kelderverdieping bevinden zich thans de toiletten en een summier overzicht van de geschiedenis van Venlo op enkele tentoonstellingsborden.

Minimundus

In het miniatuurpark Minimundus Bodensee in Meckenbeuren (Duitsland) staat een model van het stadhuis op een schaal van 1:25. Klagenfurt, waar Minimundus is opgericht, is namelijk sinds 1961 partnerstad van Venlo en heeft ook een straat naar Venlo genoemd: de Venloweg. Venlo heeft op haar beurt een straat genaamd naar de Oostenrijkse zusterstad genoemd: de Klagenfurtlaan.

Fotogallerij

Foto 2-4: Wikipedia, foto 5-10: Peter Keijsers

Status: Rijksmonument

Citeer dit artikel als: admin (2012) Stadhuis Venlo. Citadel Venlo. http://www.citadelvenlo.org/architectuur/gebouwen/venlo/stadhuis-venlo.htm

Gerelateerde berichten

  • DomaniDomani Domani is een relatief nieuw theater en cultuurpodium in de binnenstad van Venlo, in de voormalige kapel van klooster Mariaweide. De historie van het podium begint in het begin […] Posted in Gebouwen in Venlo
  • Raadhuis van TegelenRaadhuis van Tegelen Het Raadhuis van Tegelen is een monumentaal pand in het Venlose stadsdeel Tegelen. Het pand werd in 1939 gebouwd door de architect Frits Peutz, en in 1940, nog niet geheel […] Posted in Gebouwen in Tegelen
  • Beleg van Venlo 1373Beleg van Venlo 1373 Het Beleg van Venlo in 1373 is een van de vele belegeringen die vestingstad Venlo heeft gekend. Tegen het einde van de 13e eeuw werd Johan van Broeckhuysen als ridder door de […] Posted in belegeringen
  • Wapen van VenloWapen van Venlo Het wapen van Venlo werd op 15 september 1819 door de Hoge Raad van Adel aan de toenmalige gemeente Venlo toegekend. Sindsdien is het wapen een keer aangepast, gemoderniseerd, de […] Posted in vlaggen en wapens
  • Raadhuis van BlerickRaadhuis van Blerick Het voormalige Raadhuis van Blerick is een monumentaal pand in Blerick. De gemeente Maasbree, waartoe Blerick van 1800 tot 1940 behoorde, wisselde om de vijf jaar van raadhuis. In […] Posted in Gebouwen in Blerick
  • Sur MeuseSur Meuse Sur Meuse is een monumentaal pand in Blerick. Het is een vrijstaand, wit huis dat momenteel dienst doet als café. Het werd in 1705 gebouwd. Het huidige pand is gebouwd op de plek […] Posted in Gebouwen in Blerick
  • Martinuskerk TegelenMartinuskerk Tegelen De Sint-Martinuskerk in Tegelen is de hoofdkerk van de gezamenlijke parochies van Tegelen, Steyl en Belfeld. De kerk is genoemd naar de heilige Sint […] Posted in Gebouwen in Tegelen
  • KranenbreukerhuisKranenbreukerhuis Het Kranenbreukershuis is een monument en industrieel erfgoed in Tegelen. De gemeente Venlo heeft het pand in 2009 aangekocht om behoud van het pand veilig te […] Posted in Gebouwen in Tegelen
  • JacobskerkJacobskerk De Sint-Jacobskerk is een eenbeukige kerk in de Venlose Middeleeuwse binnenstad, op de hoek van het Maasschriksel en Helschriksel, die deel uitmaakte van het voormalige Sint […] Posted in Helschriksel, Gebouwen in Venlo, Maasschriksel
  • Abdij UlingsheideAbdij Ulingsheide Abdij Ulingheide is een voormalig kloostercomplex van de Trappisten met de naam: Onze Lieve Vrouwe Onbevlekt Ontvangen in de Tegelse grensstreek met […] Posted in Gebouwen in Tegelen

Geef een reactie